E-Posta Gönder info@kasder.org.tr
iletişime geç +90 212 663 86 86
BAĞIŞ YAP

Çocuklarda Görülen NM Hastalıklarda Gelişen Tedaviler-İlerleme Raporu/17 NİSAN 2019

Çocuklarda görülen nöromusküler hastalıklarda gelişen tedaviler-ilerleme raporu

Prof. Dr. Haluk Topaloğlu, Hacettepe Çocuk Hastanesi 06100 Ankara

17 Nisan 2019

Sayın ailelerimiz,

Genetik kas hatalıkları konusunda gelişen tedavileri 18 Ekim tarihinde sizlere bilgim dahilinde iletmiştim. Son gelişmelerin ışığında yenilerini (bir önce yazdıklarımı tekrar etmeden) sunmak istiyorum.

Duchenne musküler distrofisi(DMD)

Gen tedavisi

Halihazırda tüm hastalıklar için gen tedavisi konusunda, 232 klinik çalışma vardır, bunlardan 4’ü onay almıştır (lösemi, lenoma, göz distrofisi ve bir bağışıklık sistemi bozukluğu). DMD için şimdilik en iyisi  adeno-assosiyeviral (AAV) vektörler ile gen tedavi çalışmalarıdır. AAV74.mchk7 mikro distofin programı evvelden denenen 4 küçük çocuktan sonra (%30 başarı) şimdi 10 yeni çocukta daha deneme aşamasında olup bu yaygınlaşabilir. GALG2 protein düzeyin yüksletmeye yönelik  ( bu şekilde kas dokusu parçalanmıyor) gen (farklı bir sistem) diğer ciddi kas hastalıkları  öneğinkonjenitalmuskülerdistofiler için de geçerli olabilir.

Ekzon atlama

Özellikle Sarepta grubunun ısrarla devam ettirdiği bu tedavi yöntemi bir sonraki faz olarak bilinen evre II çalışmalar dahilinde ekzon 44, 45, 53 ve 51 için devam etmektedir. Bu çalışmaların  ülkemizde de gerçekleşme ihtimali vardır, ancak haftada bir kez sadece  damardan veriliyor olması ve çalışmanın bir kolunun plasebo olma durumu bazı ailelerde tereddüt yaratmaktadır.

Diğer ilaç tedavileri

Bu hususta temel ögeler önemli bir kimyasal madde olan  bozulan kalsiyum dengesinin düzenlenmesi ya da  kas dokusu içinde gelişen ve dokuyu zedeleyen bazı biyokimyasal reaksiyonların önüne geçilmesidir. Örneğin Rimeporide  isimli ilaç kalsiyum dengesini yeniden sağlayabilir, bu bir klinik çalışma konusudur ve tüm DMD’li çocukları ilgilendirebilir. Bu tür başka ilaç adayları da olabilir.

 

Spinal musküler atrofi

Evlilik öncesi taşıyıcı bireylerin tesbit edilmesi ve tüm yenidoğan bebeklerde tarama testi yapılması SMA’nın yaklaşımında  yapılması gerekenlerdir (DMD ile birlikte). Tedaviler konusunda ise yeni görüşler şöyledir.

Nusinersen

Yeryüzünde şimdiye kadar 6600 hastaya nusinersen tedavisi verilmiştir ya da verilmektedir. Artık biliyoruz ki bu ilaç hastalığı tedavi edici değildir, ancak hastalığın seyrine yönelik olumlu etkileri söz konusu olabilir. SMAI de çok erken dönemde (en geç 12 haftalık bir bebek) etkinliğinin daha iyi olacağı kabul edilmektedir. Zira SMA I ‘de ilk altı ayda kas ve sinir dokusu %95 oranında ayrılmakta ve bunun geri dönüşü olmamaktadır. SMA II ve SMA III, her ikisi de ilerleyici hastalıklar olup, tedavinin erken uygulaması gerçeği burada da karşımıza çıkmaktadır.

Risdiplam

Hacettepe Üniversitesi’nde de yapılan bu araştırmada İlk sonuçların oldukça umut verici olduğunu gözlemliyoruz, ancak bir süreye daha gereksinim vardır. Bu ilaç gelecekte kullanım değeri bulabilir.

Gen tedavisi

Bu konu giderek zenginlik kazanmaktadır. Araştırmaların Avrupa ayağı da başlamış olup AveXis grubunun üniversiteler ile ortak çalışmaları yaygınlaşma süreci içindedir. Ülkemizde de gelişmeler söz konusu olabilir. Ayrıca SMA II ve III hastaları için farklı tedavi protokollerı(örneğin belden omurilik içine uygulama)gelecektir.

Diğer hastalıklar

Burada ilk hastalık olarak X-kromozomuna bağlı myotübülermyopativardır. Köpeklerdeki başarıdan sonra şimdi ilk evre insan denemeleri başlamış olup, burada da gen tedavisi etkindir. Sekiz çocuktan ikisi tümü ile normal basamaklarına dönmüş, solunum cihazına bağlı olan 3 çocuk cihazdan ayrılabilmiştir. Bunun dışında birçok hastalık için geçerli olabilicek yeni anti-oksidan ilaçlar, RYR1 mutasyonuna bağlı ‘sentronukleermyopati’’ için pridostigmnie kullanımı ve hastalıklarda görülen kalp tutulumunda  perindropil sayılabilir. Yine DMD için bir anti-myostatin olan domagrozumab , RYR1myopatisi için N-asetilsistein klinik araştırmaya değer bulunmuştur. Bunların dışında irili ufaklı diğer moleküller de gündemde olabilir. CRISPR-Cas metodu hayvan modellerinde başarılı sonuçlar vermektedir. İnsanda klinik uygulama için henüz yıllar vardır, zira bu yöntem ile beklenmeyen bir DNA parçasının yok olup olmayacağını henüz kesin bilmiyoruz.

Saygılarımla,
Haluk Topaloğlu